Site Wim van Oel

Gebroken stonden we de volgende dag op en na ons vluchtig gewassen te hebben, kregen we een Arabisch ontbijt voorgezet, bestaande uit dadels, vijgen en Arabisch brood, verder thee en een schaal met water. Aan het eind van het ontbijt deed zich nog een grappig incident voor, althans in mijn ogen.
Arabieren gebruiken zoals algemeen bekend, alleen hun rechterhand bij de maaltijd, de onreine linkerhand is ten alle tijde taboe. Wij hielden ons allen uitstekend aan dit gebruik, totdat na het ontbijt twee onzer in de schaal met water, welke uiteraard alleen dient om de vingers van de reine rechterhand te reinigen, uitgebreid beide handen, eigenlijk meer het Hollandse formaat kolenschoppen, tegelijkertijd in staken en begonnen te wassen. Onze gastheer was uiteraard zo beleefd om niets te laten blijken, maar Allah hoorde hem brommen.

Na de Emir uitvoerig te hebben bedankt voor de genoten gastvrijheid, gingen we op zoek naar de politie. Deze bleek, nu we het bij daglicht zagen, gehuisvest in één van de stationsgebouwen van de eens in bedrijf zijnde Hyaz Railway. Deze Hyaz spoorlijn is gebouwd in de tijd van en gebruikt door de legendarische Thomas Edward Lawrence, beter bekend als 'Lawrence of Arabië'. Deze spoorlijn loopt van Damascus in Syrie, naar Medina en is indertijd gebouwd voor het vervoer van moslim pelgrims naar Mekka, maar is sinds de eerste wereldoorlog niet meer in gebruik. De meeste rails en dwarsliggers zijn inmiddels verdwenen, maar op dit stationscomplex zijn de gebouwen, behalve de werkplaats nog in prima staat. In de grote vervallen werkplaats zijn nog een aantal wagons en zelfs een complete locomotief te zien.

Nadat de commandant onze papieren had gecontroleerd en we het ritueel van koffie en thee drinken hadden afgewerkt, kregen we een gids toegewezen en konden we het gebied gaan bezichtigen. Medina Saleh is een 2.000 jaar oude Nebeotaanse vestiging en is strategisch gelegen langs de oude karavaan route van de Arabische westkust tot in het huidige Jemen.

Het was de Engelsman C.M. Doughty die het gebied eind 1800 herontdekte en het beschreef in zijn boek ‘Travels in Arabia Deserta’. Hij was het ook die rapporteerde over de treffende gelijkenis met de uit rots gehouwen tempels en tombes in Petra, Jordanië. Het gehele gebied, alsook het aangrenzende Al-Ula, is pas twee keer min of meer serieus onderzocht, éénmaal in 1910 door twee Fransen Dominicaanse priesters en éénmaal, maar dan meer wetenschappelijk, door een Londense universiteit. Dit gehele gebied moet toch voor archeologen het ware Mekka zijn.

Het eerste wat mij opviel aan deze tempels en tombes, waren de strakke messcherpe lijnen van pilaren en lijsten, alsof het pas een paar jaar geleden met moderne machines gebouwd is.
Bijzonder jammer is het dat van de gebeeldhouwde arenden, welke zich boven de ingangen bevinden, alle koppen verdwenen zijn. Misschien verwoest bij een soort beeldenstorm tijdens het ontstaan van het moslim geloof, dat het afbeelden van mensen en dieren verbiedt?
In sommige van de tombes zijn langs de wanden grote langwerpige rechthoekige uitsparingen gehouwen, waarin de overleden werden begraven. De tombes zijn vaak naast elkaar in de geel rode rots steen uitgehouwen en soms de hele rots rond. Door eeuwenlange erosie, is de grond rondom een dergelijke rotspartij weg gesleten, waardoor sommige ingangen van de tempels wel 3 meter boven het huidige grond niveau zijn komen te liggen.

Na dit, achteraf toch wel grappige incident en na de gids uitvoerig te hebben bedankt voor zijn deskundige rondleiding, vertrokken we met fototoestellen en de voor ons zo waardevolle foto’s, richting Rabigh. Hiervoor moesten we een omweg maken langs Medina, omdat Medina evenals Mekka, verboden gebied is voor niet moslims.

Het plan was om bij Rabigh, gelegen aan de Rode Zee, voor het avond eten nog snel een verfrissend bad te nemen, maar we kwamen helaas weer in het donker aan en konden niet het juiste pad naar zee vinden. We besloten toen maar een 'kamp' op te slaan en het de volgende dag nog eens te proberen. We lieten ons het diner bestaande uit: soup – tinned vegatables and fresh fruit goed smaken en kropen na de afwas direct weer in onze slaapzakken.

Gedurende ons verblijf in Media Saleh werden we door een gids scherp in de gaten gehouden. Bij het oprapen van een paar scherven, om deze beter te kunnen bekijken, werden we bevolen deze ogenblikkelijk neer te leggen.
Fotograferen was geen probleem, alleen toen we op het punt stonden te vertrekken, deed zich nog een pijnlijk incident voor. De Hyaz spoorlijn loopt dwars door dit gebied en zoals gezegd waren de meeste rails en dwarsliggers verdwenen. Aan de rand van Medina Saleh woont een Arabische familie en bij zijn huis stonden een aantal dwarsliggers in het zand rechtop gestoken. Toen twee van ons foto’s van dit bouwsel maakten, werden hun fototoestellen in beslag genomen.
We waren stom verbaasd over dit voorval, want het waren waarlijk geen staatsgeheimen wat we fotografeerden. Verzoeken om een verklaring van het voorval en onze plechtige beloften dat we zoiets nooit en te nimmer meer zouden doen, werden door de taalbarrière blijkbaar niet begrepen.

Totdat Derrick op het idee kwam dat de man en zijn familie ook moesten leven en er een aantal rialen van eigenaar verwisselden. Hieruit mag absoluut niet de conclusie worden getrokken dat een ambtenaar van het 'Department of Antiquities of Saoudi Arabië' gevoelig was voor steekpenningen, maar de banknoten bleven op de vloer van zijn jeep achter, zoals het hoort, als het slijk der aarde.

Het gehele gebied beslaat verscheidene vierkanten kilometers. Ook hier was het gebrek aan een vierwiel aangedreven auto duidelijk. Jan en Willem zagen nog een interessant plekje om te bezichtigen en dachten hun auto wel met een aanloop door het mulle zand te kunnen ploegen. Helaas moesten ze hun overmoed met de nodige zweetdruppels bekopen. Derrick staat, uiteraard in de schaduw, goedkeurend naar het graaf en sjouwwerk te kijken.